Tabak- en gemakzaken

Brancheomschrijving

Hieronder vallen winkels in tabaksproducten, waaronder sigaretten, sigaren, shag, rokersbenodigdheden, zoals pijpen, aanstekers enz. Brancheorganisatie NSO rekent ook winkels tot de branche die een groot deel van hun omzet genereren uit de verkoop van gemaksartikelen zoals wenskaarten, tickets, loten en dergelijke. Ongeveer 10 procent van de verkooppunten bestaat uit tabakspeciaalzaken (omzet van 75 procent of meer uit rookwaren) en 90 procent uit tabaks- en gemakswinkels (minder dan 75 procent omzet uit rookwaren).

De Informatie over het aantal winkels, de oppervlakte van deze winkels, e.d., is afkomstig van Locatus. Hiervoor zijn de gegevens samengevoegd van de Locatus-branches: ”Tabak/Lectuur" en "Tabak speciaalzaak".

De financiële gegevens over omzetten en kosten gerealiseerd door deze winkels, zijn afkomstig van het CBS. Hiervoor is SBI-code "4726- Winkels in tabaksproducten" gebruikt.

Aandeel in Detailhandel en Educatie & vrije tijd

De buitenste ring toont het aandeel van Educatie & vrije tijd in de totale detailhandel.
De binnenste ring toont het aandeel van Tabak- en gemakzaken in Educatie & vrije tijd.
Mouseover voor extra informatie

Zie de tabel 'omzetkengetallen' voor correct berekende waarden van deze kengetallen.

De tabak- en gemakzaken maken onderdeel uit van de cluster 'educatie & vrije tijd'. De andere branches binnen de cluster zijn: boekhandels, cd-winkels, kantoorboek- en vakhandel, muziekhandel, dierenspeciaalzaken, tweewielerspeciaalzaken en speelgoedzaken. De cluster is goed voor 4% van de totale detailhandelsomzet. Binnen de cluster hebben de tabak- en gemakzaken een omzetaandeel van 20%.

Bestedingen en marktaandelen

Bestedingen

De onderstaande tabel geeft voor een aantal belangrijke productgroepen binnen dit cluster de totale consumptieve besteding door Nederlandse huishoudens (incl. BTW). Daarnaast worden de bestedingen per Nederlands hoofd en per Nederlands huishouden weergegeven.

Consumptieve bestedingen door Nederlandse huishoudens, in euro's incl. BTW in 2016
Per hoofd Per huishouden Totaal in mln. €
shag 76 167 1.295
sigaren/ pijptabak e.d. 12 27 210
sigaretten 193 424 3.289
Bron: Raming Panteia op basis van Budgetonderz

Marktaandelen

Voor een aantal belangrijke artikelgroepen binnen dit cluster is het aandeel in procenten van de verschillende verkoopkanalen bepaald. Dit aandeel is weergegeven door een bepaalde kleur binnen de balk. (mouse over voor meer informatie)

Omzet en exploitatie

Omzetontwikkeling

De linker as geeft de omzetmutatie aan in procenten ten opzichte van het voorgaande jaar. Een positieve waarde geeft aan dat het beter gaat ten opzichte van het voorgaande jaar en vice versa. De rechter as laat de absolute hoogte van de omzet zien over de afgelopen drie jaar.

Exploitatiebeeld

In het exploitatiebeeld is de resultatenrekening op hoofdlijnen weergegeven. In de resultatenrekening is de netto omzet op 100% gesteld. De resultatenrekening geeft inzicht in de hoogte van de bruto winstmarge en enkele belangrijke kostenposten als personeel en huisvesting en het bedrijfsresultaat (voor belastingen en ondernemersbeloning).

Omzetkengetallen

De onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de omzet per winkel weer. Daarnaast is een aantal productiviteitsindicators weergegeven. Stijgingen of dalingen hierin geven aan of het beter of juist minder gaat met de tot dit segment behorende bedrijven

Omzetkengetallen
2015 2016 2017
Omzet per winkel x €1.000 550 559 557
Omzet per m2 WVO 8.620 8.591 8.365
Omzet per FTE 237.534 236.164 235.593
Omzet per werkzame persoon 183.712 182.041 181.857
Bron: Raming Panteia obv CBS en Locatus
Toelichting: De omzet per winkel, omzet per fte en omzet per werkzame persoon zijn geraamd op basis van CBS gegevens. De omzet per m2 wvo zijn berekend als de gemiddelde omzet per winkel (raming o.b.v. CBS) gedeeld door het gemiddeld aantal m2 wvo per winkel (Locatus)

Winkels en WVO

Winkels

Het totale aantal verkooppunten geeft een beeld van een groei of krimp van dit cluster. Daarnaast is, op basis van de winkelconcentratie, een schets gegeven van de locatie van de verkooppunten. 

Aantal winkels naar type winkelgebied
2015 2016 2017
Aantal verkooppunten 1.603 1.583 1.573
- Hoofdwinkelcentra 709 705 709
- Ondersteunende winkelcentra 689 681 666
- Verspreide winkels 200 191 193
- Grootschalige concentraties 5 6 5
Bron: Locatus en CBS
Winkelvloeroppervlakte naar type winkelgebied
2015 2016 2017
Winkelvloeroppervlakte totaal x 1.000m2 102 103 105
- Hoofdwinkelcentra 46 47 49
- Ondersteunende winkelcentra 48 48 47
- Verspreide winkels 8 8 8
- Grootschalige concentraties 0 0 0
Bron: Locatus
2015 2016 2017
Winkelvloeroppervlakte gemiddeld per verkooppunt in m2 64 65 67
- Hoofdwinkelcentra 65 66 69
- Ondersteunende winkelcentra 69 70 71
- Verspreide winkels 41 42 43
- Grootschalige concentraties 65 79 75
Bron: Locatus

Samenwerking en ketens

Samenwerking

Samenwerking in de detailhandel komt in verschillende vormen voor. Zo zijn er inkoopcombinaties (verenigingen) zijnde organisaties van onafhankelijke detaillisten die zich ten doel stellen te komen tot conditieverbeteringen voor de aangesloten leden door middel van bundeling van inkoopvolumes. Daarnaast bestaat het vrijwillig filiaalbedrijf waarbij zelfstandige ondernemers zich verbinden tot afname bij een bepaalde grossier en waarbij de aangesloten bedrijven zich  presenteren onder een formule naam. Tot slot komt franchising op grote schaal voor. Dit als een tussenvorm tussen het grootwinkelbedrijf en het vrijwillig filiaalbedrijf. Onafhankelijke ondernemers sluiten zich aan bij een centrale formulebeheerder. De ondernemer is verplicht zich te houden aan de formule die de franchisegever noodzakelijk acht om het marketingconcept in stand te houden. Franchising bestaat in allerlei gradaties tussen 'zacht' en 'hard'.

Aantal verkooppunten per samenwerkingsvorm
2015 2016 2017
Totaal aantal winkels 1.603 1.583 1.573
Behorend tot:
- Grootwinkelbedrijf 149 150 110
- Grootwinkelbedrijf franchise 120 110 109
- Franchise/ in- en verkoop/ dealerorganisaties 724 735 777
- Niet samenwerkende ondernemers 610 588 577
Bron: Locatus en CBS

Winkelformules/ketens

De mate van samenwerking is een bepalend kenmerk van een cluster. Afzonderlijke winkels kunnen op verschillende mate met elkaar samenwerken. Dit kan lopen van nauwe samenwerking binnen een grootwinkelbedrijf tot (vrijwel) niet samenwerkend. Dit is ook zichtbaar aan het aantal winkelketens en winkelformules binnen het cluster..

Winkelketens en formules 2017
21-40 verkooppunten 41-80 verkooppunten > 80 verkooppunten
COMPAENEN KIOSK CIGO
TABAC&GIFTS TECHADOR PRIMERA
TABAKTIEF VIVÁNT
Bron: Locatus

Brancheorganisatie

NSO

Overgoo 15
Postbus 262
2260 AG Leidschendam

t. (070) 301 27 99
f. (070) 327 65 37

e. nso@tabaksdetailhandel.nl
w. www.tabaksdetailhandel.nl
w. www.invuurenvlam.nu
w. www.tabakplus.nl